Hidden Figures

Home/Blog/Hidden Figures

Hidden Figures

Er was genoeg te doen over de Internationale Vrouwendag op 8 maart. Van het aloude verongelijkte ‘Waarom is er geen Internationale mannendag?’ (19 november, heren, geniet ervan!) tot het filosofische ‘Hebben we anno 2017 nog een vrouwendag nodig?’ (het stellen van de vraag is hem beantwoorden in dit geval). Op diverse plaatsen in het land werden marsen, lezingen, evenementen en andersoortige bijeenkomsten gehouden om het vrouw-zijn te vieren. RightBrains koos ervoor dat op toepasselijke wijze te doen met een voorpremière van de film Hidden Figures.

Hidden Figures vertelt het verhaal van drie zwarte vrouwen, als ‘computers’ in dienst van de NASA eind jaren vijftig. Om dit even in het juiste perspectief te plaatsen: de segregatie in de Verenigde Staten was op dat moment nog alom aanwezig en Rosa Parks had niet zo lang daarvoor geweigerd haar stoel af te geven aan een blanke passagier. Dat vrouwen, zwárte vrouwen, werkten aan het Space Program van de Amerikaanse overheid was dus op zijn zachtst gezegd ‘vooruitstrevend’ te noemen.

Die vooruitstrevendheid lijkt zich in veel opzichten niet in een stijgende lijn te hebben doorgezet. Natuurlijk, de Verenigde Staten hebben inmiddels een zwarte president gehad en ook het idee van een vrouwelijke president was even heel dichtbij. Maar vrouwen zijn in de IT nog steeds een uitzondering. Als’ zwarte’ vrouw (mag ik dat tegenwoordig nog zeggen?) aan het hoofd van een PR-bureau dat zich specialiseert in IT word ik vaak toch als ‘opvallend’ gekenmerkt. En, zoals RightBrains- oprichtster Geke Rosier opmerkte bij het openen van de avond, wordt in Nederland nog steeds enorm gestereotypeerd in het onderwijs: meisjes zijn niet geschikt voor exacte wetenschappen en horen aan de alfa-kant van het wetenschappelijke spectrum thuis.

Geke benadrukte dat RightBrains enorm gelooft in rolmodellen. De film is dan ook niet alleen een voorbeeld van hoe we verder moeten kijken dan waarmee we geboren worden, maar ook een inspiratiebron: laat ik me door wat dan ook tegenhouden om te bereiken wat ik wil bereiken? Grijp ik de kansen die me geboden worden? En meer nog: zie ik wel welke kansen er überhaupt voor mij zijn? Die laatste vraag geeft goed weer waar het tekort aan vrouwen in de IT vandaan komt: de IT is voor veel vrouwen een onbekende branche en onbekend maakt onbemind. Door al in het basis- en middelbaar onderwijs te stereotyperen, zullen meisjes zich minder oriënteren op beroepen in de IT, puur omdat ze hun eigen capaciteiten niet altijd zien.

Natuurlijk hebben we al een lange weg afgelegd. Vrouwen mogen studeren, werken, keuzes maken. Talloze vrouwen, van Hillary Clinton tot Angela Merkel en van Emma Watson tot Ruth Bader Ginsburg, laten daarin zien welke potentie vrouwen hebben. Op Internationale Vrouwendag spraken vrouwen van over de hele wereld zich uit over hun vrouw-zijn, hun rechten, hun kansen. En dat konden ze in veel gevallen vrijuit doen, zonder gevolgen. Toch blijft het wereldnieuws dat Lego van één van de NASA-heldinnen op wie de film gebaseerd is, Katherine Johnson, een Lego-poppetje heeft gemaakt. We verbazen ons erover dat Lego een poppetje uitbrengt dat én zwart én vrouw is. Wetenschapsauteur Maia Weinstock, bedenker van de poppetjes, noemde het zelfs ‘een droom die uitkomt’. En daar wringt hem de schoen: zou de droom niet juist moeten zijn dat niemand er meer van opkijkt dat we van vrouwelijke bèta-heldinnen een Lego-poppetje maken? Of beter nog: dat vrouwelijke bèta-heldinnen zo oververtegenwoordigd zijn dat ze niet bijzonder genoeg zijn om überhaupt model te staan voor een speelgoedfiguur?

Ik vond dat ik naar aanleiding van de film ‘Hidden Figures’ als zwarte vrouw moest reageren. Maar vervang het woord vrouw door ‘allochtoon’ dan had ik vrijwel hetzelfde verhaal kunnen schrijven. Kansen moet je zien en grijpen!

Perlita Fränkel

2017-04-07T11:20:19+00:00